Odbiór instalacji elektrycznej: jakie pomiary i co powinien zawierać protokół

Po co jest odbiór

Instalacja, w której wszystko świeci, nie musi być bezpieczna. Uszkodzona izolacja, przerwany przewód ochronny czy wyłącznik, który zadziała za późno, nie dają żadnych objawów, dopóki nie dojdzie do awarii. Pomiary odbiorcze wykrywają je wcześniej, kiedy naprawa jest prosta.

Protokół jest też potrzebny formalnie. Na jego podstawie osoba z uprawnieniami podpisuje zgłoszenie gotowości instalacji do przyłączenia, protokoły badań instalacji dołącza się do dokumentów przy zakończeniu budowy, a przy szkodzie, na przykład po pożarze, o pomiary może zapytać ubezpieczyciel.

Co się sprawdza

Odbiór zaczyna się od oględzin: czy przewody i zabezpieczenia są dobrane do obwodów, czy osprzęt jest pewnie zamocowany, czy rozdzielnica jest opisana, a w łazience czy punkty stoją poza strefami. Potem przychodzą pomiary:

Co powinien zawierać protokół

• Dane obiektu, datę pomiarów i dane osoby, która je wykonała, z numerem jej świadectwa kwalifikacyjnego.
• Typ i numer fabryczny miernika.
• Wyniki dla każdego obwodu osobno: zmierzone wartości obok wartości wymaganych.
• Ocenę, czy instalacja spełnia wymagania, i listę usterek, jeśli jakieś wyszły.

Protokół, na którym przy każdym obwodzie widnieje tylko „pozytywnie”, bez zmierzonych wartości, niewiele mówi. Wartości przydadzą się też za kilka lat: przy kolejnych pomiarach widać wtedy, czy izolacja się pogarsza.

Dokumentacja powykonawcza

Razem z protokołem warto dostać i przechowywać:

• Opis obwodów w rozdzielnicy: przy każdym wyłączniku napisane, co zasila.
• Schemat rozdzielnicy z listą obwodów, przekrojami przewodów i typami zabezpieczeń.
• Rzuty z trasami przewodów albo zdjęcia ścian sprzed tynków, z wymiarami.
• Instrukcje aparatów i urządzeń, na przykład wyłączników, ochronnika i modułów automatyki.
• Kartę gwarancyjną i dane kontaktowe wykonawcy.

Te dokumenty oszczędzają czas przy każdej awarii i rozbudowie: elektryk nie musi zgadywać, co jest w ścianie i w rozdzielnicy. Gdzie odbiór wypada w całym harmonogramie budowy, opisujemy w artykule o tym, kiedy zamówić elektryka.

Pomiary okresowe

Odbiór nie jest ostatnim pomiarem w życiu instalacji. Prawo budowlane przewiduje okresową kontrolę stanu technicznego budynku co najmniej raz na pięć lat, a w jej ramach badanie instalacji elektrycznej. Pomiary warto też powtórzyć po każdej przeróbce, po zalaniu, po pożarze i po kupnie używanego domu.

Między pomiarami samemu możesz sprawdzać wyłączniki różnicowoprądowe przyciskiem TEST, co kilka miesięcy, tak jak zaleca producent. Jak to robić i co oznacza zadziałanie, piszemy w artykule o wyłączniku różnicowoprądowym.