Ile gniazd i gdzie je umieścić? Rozmieszczenie punktów w domu, pokój po pokoju

Zacznij od rzutu z meblami

Pytanie „ile gniazd na pokój” nie ma dobrej odpowiedzi bez mebli. Gniazdo za szafą jest bezużyteczne, a gniazdo tam, gdzie stanie biurko, telewizor albo łóżko, przyda się codziennie. Dlatego punkty rozmieszcza się na rzucie, na którym są już narysowane meble, sprzęt kuchenny i kierunek otwierania drzwi.

Łącznik przy drzwiach montuje się po stronie klamki, a nie za otwartym skrzydłem. W pomieszczeniach z dwoma wejściami, takich jak przedpokój czy korytarz, światło włącza się przy każdym z nich. Przy łóżku przydaje się drugi łącznik światła głównego, żeby nie wstawać, kiedy chcesz zgasić światło.

Jeśli dopiero urządzasz dom, zaplanuj gniazd więcej, niż wydaje się potrzebne. Ładowarki, lampy, router, robot sprzątający, oczyszczacz powietrza: sprzętu przybywa szybciej niż ścian. Na pustą puszkę z zaślepką nikt nie narzeka, na przedłużacz przez pół pokoju tak.

Na jakiej wysokości

Gniazda, łączniki i inne punkty montuje się na stałych wysokościach w całym domu. Wiesz wtedy, gdzie szukać gniazda w każdym pomieszczeniu, a przy przewodach prowadzonych w pionie i poziomie także to, gdzie w ścianie biegnie przewód. Tak wyglądają typowe wysokości, licząc od gotowej podłogi do osi puszki:

Wysokość liczy się od gotowej podłogi, a nie od wylewki. Przy trasowaniu w stanie surowym elektryk dolicza grubość warstw podłogi, które dopiero powstaną, inaczej gniazda w łazience z grubą posadzką wylądują kilka centymetrów niżej, niż miały.

Kuchnia

Kuchnia ma najwięcej gniazd w domu i najmniej swobody, bo wszystko zależy od projektu mebli. Dlatego projekt kuchni powinien być gotowy przed okablowaniem. Na jego podstawie planuje się:

• Gniazda nad blatem na wysokości 115 cm, co 60 cm, czyli mniej więcej jedno na szafkę dolną. Najlepiej podwójne, bo czajnik, ekspres, toster i robot kuchenny stoją obok siebie.
• Osobne przyłącza dla płyty, piekarnika i zmywarki, każde na własnym obwodzie, a płyta indukcyjna zwykle trójfazowo.
• Gniazda dla lodówki i zmywarki do zabudowy, najlepiej w sąsiedniej szafce, żeby dało się odłączyć urządzenie bez wysuwania go z zabudowy.
• Gniazdo dla okapu, ukryte w szafce nad nim.
• Przewód do oświetlenia pod szafkami wiszącymi, wyprowadzony na wysokości około 180 cm, z miejscem na zasilacz, do którego da się później sięgnąć.
• Gniazda w wyspie. Przewód do wyspy biegnie w podłodze, więc trzeba go poprowadzić przed wylewką. Po niej zostaje tylko przedłużacz po podłodze.

Salon

W salonie dobrą bazą są gniazda co 1,5 m wzdłuż ścian, a dokładne miejsca wyznaczają meble. Najwięcej sprzętu stoi przy telewizorze:

• Gniazdo za telewizorem na wysokości 110 cm, jeśli telewizor będzie wisiał na ścianie, schowane za ekranem.
• Przy szafce pod telewizorem kilka gniazd i gniazdo sieciowe na wysokości 30 cm, dla dekodera, konsoli, soundbaru i routera.
• Pusta rura osłonowa między puszką za telewizorem a szafką pod nim. Przewód HDMI czy antenowy przeciągniesz nią w każdej chwili, bez kabli zwisających po ścianie.
• Gniazdo przy kanapie na ładowarki i lampę. Jeśli kanapa stoi na środku pokoju, przyda się gniazdo w podłodze, a o nim też trzeba zdecydować przed wylewką.
• Gniazda pod lampy stojące i oświetlenie dekoracyjne, którymi warto sterować. W instalacji Smart Ready takie gniazdo dostaje osobny przewód do rozdzielnicy.

Sypialnia, pokój dziecka i gabinet

W sypialni podstawą są dwa gniazda po obu stronach łóżka, na wysokości 70 cm, czyli tuż nad szafką nocną. Ładowarka i lampka nie wiszą wtedy na przewodach za łóżkiem. Do tego gniazdo przy toaletce albo pod telewizor i łącznik rolet przy drzwiach.

W pokoju dziecka i w gabinecie najważniejsze jest biurko: kilka gniazd w miejscu, w którym stanie, i dwa gniazda sieciowe. W gabinecie przy biurku gniazda idą co 80 cm. Część z nich warto podnieść ponad blat biurka, żeby ładowarki i lampka nie wymagały schylania się pod biurko.

Przedpokój, łazienka, garaż i kotłownia

• Przedpokój: łączniki przy każdym wejściu, gniazdo pod odkurzacz i miejsce na stację robota sprzątającego, najlepiej we wnęce, w której nie będzie przeszkadzał.
• Łazienka: gniazdo przy lustrze na wysokości 120 cm, ale zawsze poza strefami wokół wanny i prysznica, i oświetlenie nad lustrem na około 190 cm. Zasady stref opisujemy w artykule o elektryce w łazience.
• Garaż: gniazda na wysokości 110 cm, co 2 m, nad blatem warsztatowym i z dala od podłogi, na którą spływa woda i śnieg z samochodu. Do tego przyłącze napędu bramy i przewód pod ładowarkę samochodu, nawet jeśli dziś nie masz samochodu elektrycznego.
• Kotłownia: osobne gniazda albo przyłącza dla kotła, pompy ciepła, sterowników i pompy cyrkulacyjnej, na wysokości łatwej do sięgnięcia.

Na zewnątrz

Gniazd na zewnątrz zwykle brakuje najbardziej, bo o nich myśli się dopiero przy pierwszym grillu. Warto zaplanować gniazdo na tarasie, przy wejściu, przy garażu pod myjkę ciśnieniową i w ogrodzie, na przykład w słupku przy rabacie. Przyda się też gniazdo pod okapem dachu, do oświetlenia świątecznego na elewacji, najlepiej sterowane.

Gniazda zewnętrzne muszą mieć stopień ochrony co najmniej IP44, czyli być odporne na bryzgi wody z każdego kierunku, a ich obwody, jak wszystkie obwody gniazd, chroni wyłącznik różnicowoprądowy.

Ile to w sumie

W domu o powierzchni około 150 m² wychodzi zwykle od 50 do 80 punktów gniazdowych, licząc gniazdo podwójne jako jeden punkt. Gniazda łączy się w obwody po kilka, jedno za drugim, osobno dla pomieszczeń albo ich grup. Kuchnia, łazienki, pralka i duże urządzenia dostają obwody własne.

Najczęstsze błędy w rozmieszczeniu, które wychodzą dopiero po przeprowadzce:

• Gniazdo zasłonięte szafą, łóżkiem albo zabudową.
• Łącznik za otwartym skrzydłem drzwi.
• Za mało gniazd przy telewizorze i przy biurku.
• Brak gniazda w narożniku blatu kuchennego, tam gdzie zwykle stoi ekspres.
• Zapomniane gniazda na zewnątrz i pod stację robota sprzątającego.
• Gniazdo w wyspie albo w podłodze salonu przypomniane po wylewce.